นอมินี โทษตามกฎหมายไทย: ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวมีความผิดอย่างไร และผลต่อที่ดิน

นอมินีมีโทษทางอาญา การถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเป็นความผิดตามมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มีโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนที่ดินที่ถือแทนต้องถูกบังคับจำหน่ายตามประมวลกฎหมายที่ดิน และเงินค่าที่ดินจ่ายให้แก่เจ้าของทรัพย์สินที่ถือกรรมสิทธิ์ผ่านบริษัทนอมินี
นอมินี โทษตามกฎหมาย: ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวมีความผิดอย่างไร? #
คำตอบโดยสรุป: นอมินีมีโทษทางอาญา การถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเป็นความผิดตามมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ผู้ถือหุ้นแทนและคนต่างด้าวที่ยินยอมให้กระทำการดังกล่าวต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และศาลต้องสั่งให้เลิกการถือหุ้นนั้น
หากบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นแทนเป็นเจ้าของที่ดิน ประมวลกฎหมายที่ดินจะใช้บังคับเป็นอีกระบบหนึ่งแยกต่างหาก อธิบดีกรมที่ดินมีอำนาจบังคับจำหน่ายที่ดินนั้น และเงินค่าที่ดินจ่ายให้แก่เจ้าของทรัพย์สิน คือผู้ที่ถือกรรมสิทธิ์ผ่านบริษัทนอมินีของไทย (มาตรา 54 ใช้คำว่า "ผู้มีสิทธิในที่ดิน") กฎหมายปัจจุบันไม่ได้ให้รัฐริบที่ดินไปเป็นของรัฐ
หมายเหตุ: ลิงก์ที่มีวงเล็บ (ภาษาอังกฤษ) นำไปยังบทความภาษาอังกฤษ
ประเด็นสำคัญ
- ผู้ถือหุ้นแทนและคนต่างด้าวมีความผิดทั้งสองฝ่าย: มาตรา 36 ใช้บังคับกับผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวซึ่งถือหุ้นแทนคนต่างด้าว และกับคนต่างด้าวที่ยินยอมให้กระทำการดังกล่าว
- ศาลสั่งให้เลิกการถือหุ้น และมีค่าปรับรายวันหากไม่ปฏิบัติตาม: ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลต้องระวางโทษปรับวันละ 10,000 ถึง 50,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่
- ที่ดินอยู่ภายใต้ประมวลกฎหมายที่ดิน: อธิบดีกรมที่ดินกำหนดระยะเวลาให้จำหน่ายที่ดินไม่น้อยกว่า 180 วันแต่ไม่เกินหนึ่งปี หากไม่จำหน่ายภายในกำหนด อธิบดีมีอำนาจจำหน่ายที่ดินนั้นเอง
- เงินค่าที่ดินจ่ายให้แก่เจ้าของทรัพย์สิน: คือผู้ที่ถือกรรมสิทธิ์ผ่านบริษัทนอมินีของไทย (มาตรา 54 เรียกว่า "ผู้มีสิทธิในที่ดิน") อธิบดีอาจเรียกค่าธรรมเนียมได้ไม่เกินร้อยละห้าของราคาที่จำหน่าย ข้อเสนอให้ริบที่ดินเป็นของรัฐโดยไม่จ่ายเงินยังไม่เป็นกฎหมาย
การถือหุ้นแทนคนต่างด้าวคืออะไร? #
การถือหุ้นแทนคนต่างด้าว หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "นอมินี" คือกรณีที่คนไทยหรือนิติบุคคลไทยมีชื่อเป็นผู้ถือหุ้นในบริษัท แต่หุ้นนั้นถือไว้เพื่อประโยชน์ของคนต่างด้าว ผู้มีชื่อไม่ได้ลงเงินเอง ไม่ได้ควบคุมบริษัท และไม่ได้รับประโยชน์จากทรัพย์สินของบริษัทอย่างแท้จริง
ในทางปฏิบัติ รูปแบบที่พบบ่อยในตลาดอสังหาริมทรัพย์คือบริษัทจำกัดที่มีคนไทยถือหุ้นร้อยละ 51 ตามเอกสาร เพื่อให้บริษัทไม่ถูกถือว่าเป็นคนต่างด้าว แล้วให้บริษัทนั้นซื้อที่ดิน ขณะที่เงินทุนและอำนาจตัดสินใจทั้งหมดมาจากคนต่างด้าว
เหตุที่ต้องจัดสัดส่วนเช่นนี้มาจากกฎหมายสองฉบับ ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 97 ให้ถือว่าบริษัทจำกัดมีสิทธิในที่ดินเสมือนคนต่างด้าว เมื่อคนต่างด้าวถือหุ้นเกินร้อยละ 49 ของทุนจดทะเบียน หรือมีผู้ถือหุ้นต่างด้าวเกินกึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ถือหุ้น ส่วนพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวใช้เกณฑ์ทุนตั้งแต่ร้อยละ 50 ขึ้นไป ซึ่งเป็นเกณฑ์ด้านการประกอบธุรกิจ ไม่ใช่เกณฑ์ด้านที่ดิน
บริษัทไทยที่คนไทยลงทุนและควบคุมจริงสามารถถือที่ดินได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อสัดส่วนหุ้นของคนไทยมีอยู่เพียงในเอกสาร รายละเอียดเรื่องการทดสอบนี้อยู่ในบทความ การถือครองอสังหาริมทรัพย์ผ่านบริษัทไทยถูกกฎหมายหรือไม่ (ภาษาอังกฤษ)
นอมินีมีโทษอย่างไรตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว? #
มาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 กำหนดโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แก่ผู้ที่ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ และแก่คนต่างด้าวที่ยินยอมให้กระทำการดังกล่าว
นอกจากโทษทางอาญา มาตรา 36 ยังกำหนดให้ศาลสั่งให้เลิกการถือหุ้น การเป็นหุ้นส่วน หรือการให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุนนั้น แล้วแต่กรณี ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลต้องระวางโทษปรับวันละ 10,000 ถึง 50,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่
คำสั่งของศาลตามมาตรานี้มุ่งไปที่การถือหุ้นหรือการให้ความช่วยเหลือ มาตรา 36 ไม่ได้กำหนดให้ศาลสั่งเลิกบริษัท
มาตรา 36 ยังครอบคลุมการกระทำอื่นนอกจากการถือหุ้นแทน ได้แก่ การให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน หรือร่วมประกอบธุรกิจตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติที่คนต่างด้าวไม่ได้รับอนุญาต และการร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวโดยแสดงออกว่าเป็นธุรกิจของตนแต่ผู้เดียว การค้าที่ดินอยู่ในบัญชีหนึ่ง ซึ่งคนต่างด้าวไม่สามารถขออนุญาตได้
มาตรา 36 เป็นคนละความผิดกับมาตรา 37 มาตรา 37 ใช้กับคนต่างด้าวที่ประกอบธุรกิจโดยฝ่าฝืนมาตรา 6 มาตรา 7 หรือมาตรา 8 เอง แม้อัตราโทษจะเท่ากัน ภาพรวมของกฎหมายฉบับนี้อยู่ในบทความ คู่มือพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (ภาษาอังกฤษ)
ใครบ้างต้องรับผิดตามมาตรา 36? #
มาตรา 36 ใช้บังคับกับสองฝ่าย ฝ่ายแรกคือผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวตามพระราชบัญญัตินี้ ซึ่งถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในห้างหุ้นส่วน บริษัทจำกัด หรือนิติบุคคลใด ๆ ฝ่ายที่สองคือคนต่างด้าวที่ยินยอมให้ผู้นั้นกระทำการดังกล่าว
ผู้ถือหุ้นแทนจึงไม่อาจอ้างได้ว่าตนเป็นเพียง "ผู้ให้ยืมชื่อ" เพราะกฎหมายลงโทษการถือหุ้นแทนนั้นเอง คนต่างด้าวก็ไม่อาจอ้างได้ว่าชื่อของตนไม่ปรากฏในทะเบียนผู้ถือหุ้น เพราะการยินยอมให้ผู้อื่นถือหุ้นแทนเป็นความผิดในตัว
ความรับผิดตามมาตรา 36 ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าบริษัทถือที่ดินหรือไม่ บริษัทที่ประกอบธุรกิจอื่นตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติก็อยู่ในขอบเขตของมาตรานี้เช่นกัน ส่วนผลต่อที่ดินเป็นเรื่องของประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งอธิบายไว้ในหัวข้อถัดไป
ความเสี่ยงด้านอื่นของบริษัทลักษณะนี้ อยู่ในบทความ ความเสี่ยงของบริษัทนอมินีในประเทศไทย (ภาษาอังกฤษ)
ประมวลกฎหมายที่ดินกำหนดผลต่อที่ดินที่ถือแทนคนต่างด้าวไว้อย่างไร? #
ประมวลกฎหมายที่ดินเป็นระบบที่แยกจากพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว มาตรา 96 ให้อธิบดีกรมที่ดินมีอำนาจจำหน่ายที่ดินที่ผู้ใดได้มาในฐานะเป็นเจ้าของแทนคนต่างด้าว หรือแทนนิติบุคคลตามมาตรา 97 หรือมาตรา 98 โดยนำมาตรา 94 มาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา 94 กำหนดให้จำหน่ายที่ดินภายในเวลาที่อธิบดีกำหนด ซึ่งไม่น้อยกว่า 180 วันแต่ไม่เกินหนึ่งปี หากไม่จำหน่ายภายในเวลาที่กำหนด อธิบดีมีอำนาจจำหน่ายที่ดินนั้นเอง โดยใช้บทบัญญัติเรื่องการบังคับจำหน่ายที่ดินในหมวด 3
ตามมาตรา 50 อธิบดีจำหน่ายที่ดินโดยการขายหรือให้เช่าซื้อตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวง และมีอำนาจเรียกค่าธรรมเนียมได้ไม่เกินร้อยละห้าของราคาที่จำหน่าย หากจำหน่ายโดยวิธีเช่าซื้อหรือผ่อนชำระราคา มาตรา 54 ให้อธิบดีชำระราคาที่ดินให้แก่ "ผู้มีสิทธิในที่ดิน" เป็นงวด ๆ ในกรณีนอมินี ผู้มีสิทธิในที่ดินหมายถึงเจ้าของทรัพย์สิน คือผู้ที่เป็นเจ้าของที่แท้จริงโดยถือกรรมสิทธิ์ผ่านบริษัทนอมินีของไทย
ประมวลกฎหมายที่ดินยังมีโทษทางอาญาของตนเอง มาตรา 113 กำหนดโทษปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือจำคุกไม่เกินสองปี หรือทั้งปรับทั้งจำ แก่ผู้ที่ได้มาซึ่งที่ดินในฐานะเป็นตัวแทนของคนต่างด้าว หรือของนิติบุคคลตามมาตรา 97 หรือมาตรา 98
มาตรา 111 กำหนดโทษในอัตราเดียวกันแก่ผู้ที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 86 ซึ่งเป็นบทบัญญัติว่าด้วยการได้มาซึ่งที่ดินของคนต่างด้าว มาตรา 112 กำหนดโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาทแก่นิติบุคคลที่ได้มาซึ่งที่ดินโดยฝ่าฝืนประมวลกฎหมายนี้
รัฐยึดหรือริบที่ดินของผู้ที่ใช้นอมินีหรือไม่? #
ตามกฎหมายปัจจุบัน รัฐไม่ได้ริบที่ดินไปเป็นของรัฐ ผลตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 94 และมาตรา 96 คือการบังคับจำหน่ายที่ดิน อธิบดีกรมที่ดินเป็นผู้ขายหรือจัดให้เช่าซื้อ และเงินค่าที่ดินจ่ายให้แก่เจ้าของทรัพย์สิน คือผู้ที่ถือกรรมสิทธิ์ผ่านบริษัทนอมินีของไทย (ผู้มีสิทธิในที่ดินตามมาตรา 54) โดยอธิบดีอาจเรียกค่าธรรมเนียมได้ไม่เกินร้อยละห้าของราคาที่จำหน่าย
ข้อมูลบางแหล่งทางออนไลน์ระบุว่าที่ดินจะ "ตกเป็นของรัฐ" ข้อความนี้ไม่ตรงกับตัวบทของมาตรา 94 และมาตรา 96 ซึ่งให้อำนาจอธิบดีจำหน่ายที่ดินเท่านั้น
ผลที่เกิดขึ้นจริงก็ยังร้ายแรง เจ้าของเดิมไม่ได้เป็นผู้กำหนดเวลาขายหรือราคาขายเอง และโทษทางอาญาตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวและประมวลกฎหมายที่ดินยังคงอยู่ต่างหาก
มีข้อเสนอให้แก้ไขมาตรา 94 เพื่อให้ริบที่ดินเป็นของรัฐโดยไม่จ่ายเงินค่าที่ดิน ข้อเสนอนี้ยังไม่ได้ผ่านกระบวนการนิติบัญญัติและยังไม่มีผลเป็นกฎหมาย รายละเอียดเพิ่มเติมอยู่ในบทความ การบังคับจำหน่ายที่ดินตามมาตรา 94 (ภาษาอังกฤษ)
การยึดหรืออายัดทรัพย์สินตามกฎหมายป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินเป็นอีกกระบวนการหนึ่ง ซึ่งต้องมีความผิดมูลฐานแยกต่างหาก และไม่ใช่ผลโดยตรงของประมวลกฎหมายที่ดิน
คดีถือหุ้นแทนคนต่างด้าวดำเนินไปอย่างไร? #
คดีลักษณะนี้มักเริ่มจากการตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้นและที่มาของเงินทุน แล้วจึงเป็นการเรียกตัว การแจ้งข้อกล่าวหา และการฟ้องคดีต่อศาล ส่วนกรมที่ดินอาจดำเนินกระบวนการบังคับจำหน่ายที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินแยกต่างหาก กระบวนการทั้งสองไม่จำเป็นต้องรอกัน
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ในฐานะนายทะเบียน ตรวจสอบเอกสารการจดทะเบียนบริษัทที่มีคนต่างด้าวถือหุ้นหรือเป็นกรรมการ และส่งเรื่องที่น่าสงสัยให้หน่วยงานสอบสวน พนักงานสอบสวนเป็นผู้รวบรวมพยานหลักฐานและแจ้งข้อกล่าวหา และศาลเป็นผู้พิพากษาว่ามีความผิดหรือไม่
กรมที่ดิน ออกหนังสือเวียนลงวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 (2026) ให้คัดกรองความเสี่ยงของนิติบุคคลที่ถือที่ดิน หนังสือเวียนระบุว่าการถูกจัดเป็นกลุ่มเสี่ยงเป็นเพียงการคัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัยว่ามีการกระทำผิด
ลำดับขั้นของคดีที่เกิดขึ้นจริงอยู่ในบทความ ขั้นตอนของคดีนอมินีตั้งแต่การตรวจค้นจนถึงการแจ้งข้อกล่าวหา (ภาษาอังกฤษ)
Better-than-Freehold™ ต่างจากการถือหุ้นแทนคนต่างด้าวอย่างไร? #
Better-than-Freehold™ ไม่ใช้ผู้ถือหุ้นแทน ผู้ลงทุนชาวต่างชาติไม่ได้เป็นเจ้าของที่ดินและไม่ได้ถือหุ้นในบริษัทที่ถือที่ดิน สิทธิของผู้ลงทุนเป็นสิทธิตามสัญญาเช่าและการจำนองที่จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน ซึ่ง SPH Trustees Ltd ในฐานะทรัสตีถือไว้เพื่อประโยชน์ของผู้ลงทุน
ด้านการปฏิบัติตามกฎหมาย: กรรมสิทธิ์ในที่ดินเป็นของ Thailand Investor Network (TIN) ซึ่งเป็นบริษัทถือครองและบริหารอสังหาริมทรัพย์ที่คนไทยถือหุ้นทั้งหมด มีทุนชำระแล้วจากเงินทุนของคนไทยเอง และไม่มีเงินทุนหรือการควบคุมจากต่างชาติ ไม่มีคนไทยรายใดถือหุ้นไว้เพื่อประโยชน์ของผู้ลงทุนชาวต่างชาติ
ด้านหลักประกัน: โครงสร้างนี้ใช้นิติกรรมหลักสี่ฉบับ ได้แก่ สัญญาเช่าที่จดทะเบียนระยะเวลา 30 ปี การจำนองที่จดทะเบียน (ลำดับแรก) สัญญาให้สิทธิเมื่อครบปีที่ 30 ซึ่งแนบท้ายสัญญาจำนองและไม่ได้จดทะเบียนแยกต่างหาก และการจำนำหุ้นสามัญของบริษัทโฮลดิ้งของ TIN ให้แก่ SPH Trustees Ltd ในฐานะทรัสตี นิติกรรมที่จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินมีสองฉบับ คือสัญญาเช่าและการจำนอง
แต่ละฝ่ายถือนิติกรรมใด ดูได้ที่หน้า โครงสร้างการถือสิทธิ
ด้านประโยชน์: ผู้ลงทุนมีสิทธิที่จดทะเบียนเหนืออสังหาริมทรัพย์ โดยไม่ต้องพึ่งชื่อของผู้ถือหุ้นไทยที่ไม่ได้ลงทุนจริง ซึ่งเป็นการกระทำที่มาตรา 36 ลงโทษ
สัญญาเช่าและการจำนองในโครงสร้างนี้อาจถูกตรวจสอบตามหนังสือเวียนของกรมที่ดินฉบับเดือนพฤษภาคม 2569 (2026) ได้เช่นเดียวกับนิติกรรมอื่น โครงสร้างนี้ออกแบบให้เป็นไปตามกฎหมาย และการตรวจสอบตามหนังสือเวียนเป็นการคัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัยว่ามีการกระทำผิด
โครงสร้างนี้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวและประมวลกฎหมายที่ดินอย่างไร อธิบายไว้ในหน้า จุดยืนด้านการปฏิบัติตามกฎหมาย
คำถามที่พบบ่อย #
ถาม: คนไทยที่ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวมีความผิดหรือไม่? มีความผิด ตามมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 หากถือหุ้นแทนเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ โทษคือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ถาม: คนต่างด้าวที่ใช้ผู้ถือหุ้นแทนมีความผิดด้วยหรือไม่? มีความผิดเช่นกัน มาตรา 36 ลงโทษคนต่างด้าวที่ยินยอมให้ผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวถือหุ้นแทน ในอัตราโทษเดียวกัน
ถาม: ศาลจะสั่งยุบบริษัทหรือไม่? มาตรา 36 ไม่ได้กำหนดเช่นนั้น ศาลสั่งให้เลิกการถือหุ้น การเป็นหุ้นส่วน หรือการให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุน แล้วแต่กรณี
ถาม: หากไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลจะเป็นอย่างไร? มีค่าปรับรายวัน วันละ 10,000 ถึง 50,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่
ถาม: ที่ดินจะถูกริบเป็นของรัฐหรือไม่? ไม่ใช่ตามกฎหมายปัจจุบัน ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 94 และมาตรา 96 ให้อธิบดีกรมที่ดินบังคับจำหน่ายที่ดิน และเงินค่าที่ดินจ่ายให้แก่เจ้าของทรัพย์สิน คือผู้ที่ถือกรรมสิทธิ์ผ่านบริษัทนอมินีของไทย (ผู้มีสิทธิในที่ดินตามมาตรา 54) ข้อเสนอให้ริบโดยไม่จ่ายเงินยังไม่เป็นกฎหมาย
ถาม: ต้องจำหน่ายที่ดินภายในกี่วัน? ภายในเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกำหนด ซึ่งไม่น้อยกว่า 180 วันแต่ไม่เกินหนึ่งปี หากไม่จำหน่ายภายในกำหนด อธิบดีมีอำนาจจำหน่ายเอง
ถาม: ผู้ที่ซื้อที่ดินในนามตนเองแทนคนต่างด้าวมีโทษตามประมวลกฎหมายที่ดินหรือไม่? มีโทษตามมาตรา 113 ผู้ที่ได้มาซึ่งที่ดินในฐานะเป็นตัวแทนของคนต่างด้าวต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือจำคุกไม่เกินสองปี หรือทั้งปรับทั้งจำ
ถาม: บริษัทแบบใดถือว่าเป็นคนต่างด้าวในเรื่องที่ดิน? บริษัทที่คนต่างด้าวถือหุ้นเกินร้อยละ 49 ของทุนจดทะเบียน หรือมีผู้ถือหุ้นต่างด้าวเกินกึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ถือหุ้น ตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 97
ถาม: การที่กรมที่ดินจัดบริษัทไว้ในกลุ่มเสี่ยงหมายความว่ามีความผิดแล้วหรือไม่? ไม่ได้หมายความเช่นนั้น หนังสือเวียนของกรมที่ดินลงวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 (2026) ระบุว่าการจัดกลุ่มเสี่ยงเป็นเพียงการคัดกรอง
ถาม: Better-than-Freehold™ ใช้ผู้ถือหุ้นแทนหรือไม่? ไม่ใช้ ที่ดินเป็นของบริษัทที่คนไทยถือหุ้นทั้งหมดและลงทุนจริง สิทธิของผู้ลงทุนเป็นสิทธิตามสัญญาเช่าและการจำนองที่จดทะเบียน ซึ่ง SPH Trustees Ltd ในฐานะทรัสตีถือไว้
อ่านเพิ่มเติม #
- นอมินีคืออะไร และผู้ถือหุ้นไทยควรเตรียมตัวอย่างไร
- คนไทยมีคู่สมรสต่างชาติซื้อที่ดิน: หนังสือรับรองสินส่วนตัว
- นายหน้าอสังหาฯ กับสัญญาณเตือนเรื่องนอมินี
- ความเสี่ยงของทนายความและสำนักงานบัญชีเรื่องนอมินี
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง (ภาษาอังกฤษ) #
- ความเสี่ยงของบริษัทนอมินีในประเทศไทย
- การถือครองอสังหาริมทรัพย์ผ่านบริษัทไทย
- พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
- การบังคับจำหน่ายที่ดินของคนต่างด้าว
คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ #
หากท่านเป็นผู้ถือหุ้นหรือกรรมการของบริษัทถือครองอสังหาริมทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูง และไม่แน่ใจเรื่องที่มาของเงินทุนหรือผู้มีอำนาจควบคุมบริษัท ควรขอคำปรึกษาจากทนายความไทยที่เป็นอิสระก่อนลงนามในเอกสารใด ๆ คำตอบขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละบริษัท
ทีมที่ปรึกษาของ Better-than-Freehold™ สามารถอธิบายทางเลือกในการถือสิทธิเหนืออสังหาริมทรัพย์ผ่านสิทธิที่จดทะเบียนแทนการถือหุ้นแทนได้
คำถามเรื่องสัญญาเช่า ทรัสตี และการสืบทอดสิทธิ มีคำตอบในหน้า คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโครงสร้าง
สรุป #
การถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเป็นความผิดอาญาตามมาตรา 36 ทั้งของผู้ถือหุ้นแทนและของคนต่างด้าวที่ยินยอม หากบริษัทถือที่ดิน ประมวลกฎหมายที่ดินกำหนดให้บังคับจำหน่ายที่ดินภายในเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกำหนด และจ่ายเงินค่าที่ดินให้แก่เจ้าของทรัพย์สินที่ถือกรรมสิทธิ์ผ่านบริษัทนอมินี (ผู้มีสิทธิในที่ดินตามมาตรา 54) โดยมีโทษทางอาญาตามมาตรา 111 ถึง 113 แยกต่างหาก
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น และไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอสังหาริมทรัพย์ของไทยมีความซับซ้อนและอาจเปลี่ยนแปลงได้ หากต้องการคำแนะนำเฉพาะกรณี โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่มีคุณวุฒิและมีความรู้เกี่ยวกับกฎหมายอสังหาริมทรัพย์ของไทยและโครงสร้างของ Better-than-Freehold™
แหล่งอ้างอิง #
- พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 36 (ตัวบทภาษาไทย ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ผ่าน LawPlayer): https://lawplayer.com/th/article/ocs-%E0%B8%810102-1B-0001/m-36
- พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 37 (เพื่อเปรียบเทียบ): https://lawplayer.com/th/article/ocs-%E0%B8%810102-1B-0001/m-37
- ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 50 54 94 96 97 111 112 และ 113 (ตัวบทภาษาไทย ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ผ่าน LawPlayer): https://lawplayer.com/th/act/ocs-%E0%B8%9B0002-1D-0001
- ประมวลกฎหมายที่ดิน ฉบับแปลภาษาอังกฤษ มาตรา 97 ถึง 113 (Thailand Law Forum): https://www.thailawforum.com/database1/thailand-land-code-sections-97-113.html
- หนังสือเวียนกรมที่ดิน ลงวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 (2026) เรื่องการคัดกรองความเสี่ยงนิติบุคคลที่ถือที่ดิน: https://www.dol.go.th/media/813280771027636224/2026/05/TJLorVg3sK472txdm1vye6b0.pdf
